نوشته‌ها

پلی استر به همراه نایلون و ریون، به عنوان اولین موادی هستند که بخش عمده ای از مصرف مواد اولیه در بازار صنعت نساجی را که ده ها هزار سال الیاف طبیعی را در اختیار داشتند، تغییر دادند.

به تدریج تولید جهانی پلی استر از نایلون سبقت گرف و اکنون حدود 75% مصرف الیاف صنعتی را تشکیل میدهد.

پلی استر دارای چند ویژکی است که آن را نسبت به نایلون ارجحیت میبخشد:

_ نرم تر و پر تر است.

_ قابلیت سازگاری در ترکیب با پنبه و پشم، حساسیت کمتر نسبت به رطوبت که منجر به سهولت نگهداری و شستشوی آن میشود.

_ زاویه چروک تقریبا صفر است که باعث مقاومت سایش بهتر برای برخی از مصارف صنعتی است.

تهیه الیاف پلی استر:

واکنش پلی استر از نظر شیمی آلی به این گونه است

آب + استر-الکل + اسید

خواص فیزیکی:

الیاف پلی استر دارای سطحی صاف و بدون دندانه با سطح مقطع گرد است. این الیاف به تمام اشکال لیفی به صورت های مداوم و بریده، براق، نیمه براق و مات تهیه میشود.

اثر حرارت:

الیاف پلی استر مقاومت زیادی در برابر حرارت دارند. این الیاف در حرارت 230 الی 240 درجه سانتی گراد حالت چسبندگی پیدا میکنند و در حرارت 260 درجه سانتی گراد ذوب میشوند.

حرارت مطمئن برای اتو کردن منسوجات پلی استر 200 درجه سانتی گراد میباشد.

اثر رطوبت:

خاصیت جذب رطوبت الیاف پلی استر خیلی کمتر از الیاف نایلون و اغلب نساجی است. در نتیجه ازدیاد طول تا حد پارگی در حالت خیس و خشک یکسان است.

اثر نور:

پلی استر نیز مکانند بسیاری از الیاف وقتی یک مدت زمانی در معرض نور خورشید  قرار بگیرد، مقاومت خود را تا حدودی از دست میدهد اما نسبت به الیاف دیگر، مقاومتش در پشت شیشه بیشتر است بنابراین برای مصارفی نظیر پرده مناسب است.

خواص الکتریکی:

جذب رطوبت کم این الیاف سبب جمع شدن الکتریسیته ساکن روی این الیاف شده و در نتیجه منسوجات تهیه شده از الیاف پلی استر، خاک و کثافت هوا را به راحتی در خود جذب میکنند که البته این عیب را میتوان با به کار بردن مواد ضد الکتریسیته در فرآیند تکمیل رفع کرد.

خاصیت چروک ناپذیری:

الیاف پلی استر به دلیل داشتن خاصیت الاستیسیته مقاومت بالایی در برابر چروک پذیری دارد.

موارد استفاده: این الیاف به دلیل خواص خوبی که دارد، برای تهیه انواع الیاف مناسب میباشد. از فلامنت آن برای تهیه نوعی پارچه حریر، از الیاف کوتاه آن برای پر کننده بالش، پارچه صافی، کت نوزاد، ربدشامبر و… استفاده میشود. از مخلوط الیاف کوتاه آن با پشم پارچه پشمی و فاستونی تهیه میشود. از مخلوط آن با پنبه یا ویسکوز برای تهیه جوراب ساق بلند، لباس کار، بارانی، لباس ورزشی و… استفاده میشود.

 

در تکمیل های شیمیایی از یک یا چندین نوع مواد شیمیایی استفاده میشود تا ظاهر و زیر دست پارچه بهبود یابد و یا خواصی در آن ایجاد شود که فاقد آن بوده است.

تکمیل های ضد نمدی:

بر روی پارچه های پشمی انجام میشود، زیرا الیاف پشم به دلیل ساختار فلس دار، همواره به درهم و برهم شدن و یا نمدی شدن تمایل دارند بدون این که برگشت به حالت اولیه امکان پذیر باشد.

عملیات مورد استفاده برای جلوگیری از نمدی شدن پشم به سه دسته تقسیم میشوند:

عملیات تاثیر گذار روی پشم برای تغییر خواص مکانیکی فلس ها.

رزین های سنتتیک که فلس ها را میپوشانند.

ترکیب عملیاتی که از یک طرف فلس ها را تخریب میکند و از طرف دیگر با رزین آنها را میپوشانند.

تکمیل ضد چروک:

الیاف سنتتیک را میتوان، به دلیل خاصیت ترمو پلاست، با تثبیت حرارتی، ضد چروک کرد و در آن پلیسه دائمی ایجاد نمود.چنین خاصیتی در الیاف طبیعی وجود ندارند. بنابراین، تکمیل ضد چروک بر روی پارچه های پنبه ای، مصنوعی و پشمی انجام میشود.

تکمیل ضد چروک با غوطه ور کردن پارچه داخل حمام محتوی رزین سنتتیک که تحت تاثیر حرارت پلیمریزه (تثبیت) میشود امکان پذیر است.

تکمیل ضد حریق (نسوز):

ضد حریق کردن عملی است که از سوختن و مشتعل شدن مواد قابل اشتعال جلوگیری میکند و یا سرعت انتشار شعله را کاهش میدهد.

این عملیات بر روی پارچه های مورد استفاده در دکوراسیون داخلی، پدره ای، توری، لباس کار و … انجام میشود.

تکمیل آمپرمابل یا غیر قابل نفوذ و برای نفوذ ناپذیری هوا در پارچه:

هدف نفوذ ناپذیر کردن پارچه در برابر آب و هوا است.

برای این منظور پارچه در مایع هیدروفوب یا آبگریز مانند رزی های طبیعی یا سنتتیک غوطه ور میکنند تا منفذ های آن مسدود شوند.

تکمیل والک:

این تکیمل بر روی الیاف حیوانی (پشم، کشمیر، موهر) و همچنین اکریلیک انجام میشود.

هدف آن بهبود خواصی است در تریکو مانند:

نرمی، لطافت، حجم و … برای این منظور از طریق مالش سطحی تریکو داخل ماشین های صنعتی، الیاف در سطح پارچه حرکت شده تا پارچه به میزان خفیفی نمدی شود.