نوشته‌ها

عملیات تکمیل در مجاورت رطوبت، دما و فشار معمولا به سه روش انجام میگیرد:

روش های مکانیکی: مانند تراش پارچه، خار زدن، اطو کردن، پرس کردن و…

روش های شیمیایی: مانند تکمیل رزین، سفد کردن و مقاوم کردن پارچه در مقابل آتش و غیره. در این روش معمولا در اثر فعل و انفعالات شیمیایی حاصل بین لیف و ماده شیمیایی مصرف شده عمل تکمیل به دست می آید و یا این که ماده شیمیایی مصرف شده در اثر رسوب کردن و یا اضافه شدن در روی پارچه، باعث تغییر در خواص پارچه میشود، مانند آهار دادن پارچه پنبه ای با محلول مواد پلیمری.

روش های مکانیکی_شیمیایی: در این حالت از روش های مکانیکی و شیمیایی همراه باهم استفاده میشود، مانند بشور و بپوش پارچه و یاتثبیت حرارتی.

 

انواع تکمیل:

تکمیل موقت: در این نوع تکمیل، کالا را به منظور خاصی تحت عملیات تکمیلی قرار میدهند به طوری که اثر تکمیلی آن در عملیات بعدی مثل شستشو و غیره از بین میرود، مانند آهار دادن پارچه های پنبه ای برای عملیات بافندگی و شستشوی اهار پس از خاتمه عملیات بافندگی.

تکمیل دائم: در این نوع، اثر تکمیلی تا زمانی که پارچه حالت خود را از دست ندهد باقی خواهد ماند، مانند رسوب دادن رزین های مصنوعی مثل آستر ها و اتر های سلولوز در روی پارچه ویا کلرینه کردن کالای پشمی یا تکمیل با فرمالدئید ها.

تکمیل ثابت: در این نوع، اثر تکمیل مادام العمر در روی کالا باقی میماند و حتی بعد از اینکه پارچه حالت و ماهیت خود را به عنوان پارچه خارجی از دست بدهد، آثار تکمیل در آن باقی خواهد ماند. مانند پلیمریزه کردن بعضی از مونومر های اکریلیکی در روی زنجیر های اصلی ملکول های پارچه های سلولوزی و یا پروتئینی.

 

خار زنی:

عملی است مکانیکی که عبارت است از خار زدن سطح پارچه به وسیله سوزن های فلزی برای خارج کردن الیاف از داخل پارچه و در نتیجه ظاهر شدن کرک در سطح پارچه.

تریکو هایی که برای خار زنی مناسب هستند عبارتند از:

تریکو هایی که در فلوت های آنها از نخ های ضخیم و کم تاب استفاده شود؛

با عملیات خار زنی میتوان به سادگی الیاف را از داخل نخ بیرون کشید و آنها را به شکل کرک در سطح پارچه ظاهر کرد.

تریکو های اینترلاک پودی که در آنها فلوت ها تحت تاثیر عملیات خارزنی قرار میگیرند.

برخی تریکو های راشل هم خارزنی میشوند.

برخی تریکو های تاری از جنس پلی آمید که با عملیات خار زنی فلوت ها به شکل کرک و به طور برجسته در سطح پارچه نمایان میشوند.

تریکو هایی از نوع ساتین و همچنین پارچه های پشمی و پنبه ای را نیز میتوان تحت تاثیر عملیات خار زنی قرار داد.

دستگاه تیغ:

هدف یکنواخت کردن کرک یا خاب پارچه است که در مرحله قبل به وسیله دستگاه خار زنی در سطح پارچه ایجاد شده است.

همچنین میتوان در پارچه هایی با خاب بلند ظاهری مخملی ایجاد کرد و در صورت نیاز فلوت های بلند پشت پارچه های گلدار را حذف نمود.

تکمیل ایمبوس:

پارچه از بین دو سیلندر داغ حکاکی شده عبور میکند، یکی تو خالی و دیگری برجسته.

 

  

مواد رنگزای راکتیو  جزء مواد رنگزای پودری محلول در آب با درخشندگی و ثبات زیاد میباشند که به کمک نمک و قلیا جذب کالای پنبه ای میگردند.

نمک باعث جذب مواد رنگزا بر روی کالا و قلیا باعث اتصال کووالانسی قوی ملکول رنگزا با الیاف میگردد  و همین امر باعث افزایش ثبات شستشویی

آن شده است.

مواد رنگزای راکتیو به دو دسته راکتیو سرد و راکتیو گرم تقسیم میشوند.

مواد رنگزای راکتیو  نوع سرد دارای فعالیت شیمیایی و واکنش پذیری بالایی میباشند و در دمای حدودا 20 تا 35 درجه سانتی گراد به کار میروند.

مواد رنگزای راکتیو گرم دارای فعالیت شیمیایی و واکنش پذیری کمتری میباشند و در دمای 40 تا 80 درجه سانتی گرا به کار میروند.

مواد رنگزای راکتیو  طی سه مرحله رمق کشی، تثبیت و شستشو روی کالای پنبه ای عمل میگردند.

در مرحله رمق کشی یک اتصال فیزیکی یا نزدیکی بین ماده رنگزا و کالای نساجی صورت میگیرد. در مرحله تثبیت با ایجاد یک محلول قلیایی مناسب و استفاده از آن، اتصال فیزیکی بین ملکول های رنگزا و کالای نساجی به اتصال شیمیایی قوی تبدیل میشود.و در مرحله آخر طی یک عملیات شستشویی و صابونی کردن کالا در چند مرحله، رنگزاهایی که پیوند نداده باشند از کالا جدا میشوند.     

رنگرزی پارچه
پارچه های خروجی از از دستگاه بافندگی و تریکو بافی به ندرت مستقیما مورد استفاده هستند.
بنابراین قبل از برش با انجام عملیات رنگرزی و تکمیل، ظاهر و خواص مورد نظر در پارچه به وجود می آید.
در قسمت رنگرزی سه نوع عملیات به شرح زیر انجام میشود :
_عملیات مقدماتی قبل از رنگرزی:
هدف از این عملیات، آماده سازی پارچه قبل از رنگرزی است.
که در ادامه مطالب سایت بیشتر راجب این عملیات گفته میشود.
_رنگرزی:
در پروسه رنگرزی به مراحل زیر نیاز است
آماده سازی رنگینه
رنگرزی
تثبیت
شستشو و خشک کن
در ادامه مطالب سایت توضیحات کامل راجب تمامی مراحل داده میشود.
_ عملیات تکمیلی:
برای این کهبعد از رنگرزی و قبل از برش پارچه ظاهر اراسته ای پیدا کند عملیات تکمیل را با استفاده از دستگاه های زیر انجام میدهیم
کالندر: برای پارچه و تریکو عرض باز
کامپکت : برای تریکو لوله ای
استنتر: برای پارچه و تریکو عرض باز
دو نوع تکمیل داریم:
تکمیل مکانیکی
تکمیل شیمیایی
ادامه مطالب سایت رو مطالعه کنید برای توضیحات بیشتر درباره رنگرزی و مراحل آن.

انتظارات عمومی از پارچه ها :

بسته به نوع کاربرد پارچه انتظارات از آن ها نیز متفاوت است . برای مثال در لباس شب : ریزش ، براق بودن، آهار ، شکل گیری مناسب و یا در ملحفه ها : خنک ، لطیف ، ثبات رنگی ، ثبات شستشویی ، جذب آب کم ، چروک پذیری کم ، مقاومت در برابر سایش و …
برای هر لباس ابتدا باید ویژگی های لباس را در نظر گرفت و سپس پارچه را انتخاب کرد .
مورد دیگر در انتخاب پارچه بحث دوخت پارچه است که باید خصوصیات پارچه را در نظر گرفت که از لحاظ برش و دوخت و راحت است یا خیر .
الف . راحتی : یکی از فاکتورهای مهم در پارچه ها راحتی آن هاست .
• راحتی فیزیولوژیکی : احساسی است که سطح بدن از تماس با پارچه احساس می کند . مثل نرمی ، زبری ، لطافت ، انعطاف ، الکتریسیته ساکن ، سختی یا شق و رق ایستادن پارچه .
• راحتی روانی : مهم ترین اصل در راحتی بحث راحتی روانیست که سایر موارد در زیر مجموعه آن قرار خواهند گرفت چرا که اگر به هر دلیلی در لباس راحت نباشیم ناراحتی روانی ایجاد می کند . راحتی روانی یعنی فکر شما از پوشیدن آن لباس راحت باشد . این راحتی می تواند جنبه ظاهری داشته باشد و یا در بحث مد ، رنگ ، تناسب لباس با فضا و … مد نظر باشد .
• راحتی گرمایی
1. انتقال رطوبت یا بخار آب : این مورد بسته به عوال زیر می باشد :
نوع الیاف : الیاف طبیعی نسبت به الیاف مصنوعی آب دوست تر هستند .
نوع بافت
تراکم بافت : تراکم بافت میزان در هم رفتگی نخ های تار و پود است . هر چه نخ های تار و پود بیشتر با هم درگیر شوند تراکم بافت بالاتر است و هر چه تراکم بافت بالاتر باشد پارچه ها سنگین تر و ضخیم تر هستند .
همیشه انتقال رطوبت مورد نیاز است . در برخی لباس های کار ، بارانی ها ، غواصی ، نظامی ، فضانوردی و … جذب رطوبت مورد نیاز نیست . بسته به نیاز و کاربرد پارچه هر یک از فاکتورهای فوق متغیر هستند . به همین دلیل مهم ترین عامل در انتخاب پارچه این است که پارچه را برای چه مصرفی می خواهیم .

2. نفوذ پذیری هوا :این مورد نیز مانند انتقال رطوبت است که بسته به مورد مصرف پارچه متغیر و متفاوت است . در برخی موارد این مورد نیاز است و در برخی موارد نیاز نیست مثل پارچه های چتر نجات ، بالن ، بادگیر ها و …نفوذپذیری هوا همان جریان هوای عبوریست که بستگی به عواملی همچون تراکم بافت ، جنس الیاف ، ساختار نخ ( نمره نخ ) ، تکمیل پارچه و … دارد .
ب . خمش یا ریزش پارچه : انعطاف پذیری ، آویزش یا Drape
پ . خاصیت برشی پارچه : قابلیت تغییر شکل سه بعدی داشته باشد و در عین حال برگشت پذیر نیز باشد . حرکت نخ های تار و پود در کنار هم یا تغییر فرم سه بعدی پارچه و برگشت پذیری به حالت اول خاصیت برشی پارچه را تعریف می کند . اگر پارچه خاصیت برشی مناسب نداشته باشد نمی تواند لباس مورد نظر را ایجاد کند . میزان چروک پذیری پارچه نیز زیر مجموعه خاصیت برشی پارچه است که در الیاف طبیعی چروک پذیری بسیار بالاست برای مثال در ابریشم .
ت . خاصیت کششی پارچه : بدان معناست که پارچه در راستای تار و پود از استحکام کافی برخوردار باشد . اصولاً ثبات پارچه ها در راستای ۴۵ درجه از همه کمتر و در راستای تار استحکام بیشتری دارد و این امر در پارچه های تاری – پودی است ولی پارچه های تریکو متفاوت هستند و در هر جهت حالت کشسانی دارند .
ث . ثبات ابعادی پارچه :ثبات ابعادی از دو جنبه قابل بررسی است :
– ثبات ابعادی در برابر شستشو ( آب رفت پارچه )
– ثبات ابعادی خود پارچه : پارچه های کم تراکم ثبات ابعادی خوبی ندارند و باید چنین پارچه هایی را با هم ترکیب کرد و پارچه های ترکیب شده نیز باید خصوصیات مشابهی داشته باشند .
ج . ثبات رنگی در برابر شستشو ، نور آفتاب
چ . خاصیت خمشی پارچه : جا انداختن و برگشت پذیری مجدد آن ها پس از شستشو.
پایان.