نوشته‌ها

ماده اولیه اصلی در صنایع نساجی لیف است. به یک رشته بسبیار بلند و باریک که نسبت طول به قطر آن بسیار زیاد است لیف گفته میشود.

الیاف جمع کلمه لیف می باشد و لیف نساجی رشته ای است که قطر، طول، استحکام و انعطاف پذیری لازم برای تبدیل شدن به نخ را داشته باشد.

یک تار موی سر و بدن انسان را میتوان یک لیف در نظر گرفت، همچنین هر رشته نازک پشم گوسفند و رشته باریک پنبه که برای ریسیدن نخ و تولید پارچه مورد استفاده قرار میگیرد یک لیف میباشد.

البته هر ماده لیفی شکل را نمیتوان لیف نساجی نامید، لیف نساجی خصوصیاتی دارد که در زیر آنها را بررسی میکنیم:

نسبت طول به قطر:

این نسب باید بیشتر از 100 لز نظر تئوری و از نظر عملی باید بیشتر از 1000 باشد.

شکل سطح مقطع الیاف:

سطح مقطع پهن: به طور کلی سطح مقطع پهن سبب افزایش شفافیت و قدرت پوشانندگی الیاف میشود. سطح مقطع گرد یا دایره ای شکل: زیردست الیاف با سطح مقطع گرد و دایره ای شکل نرم و مطلوب بوده ولی قدرت پوشانندگی در حجم ثابت کمتر است.

آرایش یافتگی ملکول های پلیمر الیاف:

شکل ردیف شدن زنجیر های پلیمری الیاف در حالت میکروسکوپیک.

درجه آرایش یافتگی: در حقیقت نشان دهنده متوسط زاویه زنجیرها نسبت به محور لیف است متوسط آرایش یافتگی بین ۴۵ تا صفر می باشد .آرایش یافتگی بوسیله فرآیند کشش کنترل می شود.  

زنجیر های موجودر در یک سیلندر لیفی باید دو خصوصیت را دارا باشد که عبارتند از :
1-
  آرایش یافتگی
2-
  تبلور(Crystalinity)

 این دو خاصیت باعث استحکام، انعطاف پذیری و سختی لیف می شود.

آرایش یافتگی:
در الیاف طبیعی این آرایش یافتگی در طبیعت به وجود می آید و بشر دخالتی در آن ندارد اما در الیاف مصنوعی آرایش یافتگی زنجیرها توسط بشر به وجود می آید به طور کلی آرایش یافتگی عبارت است از متوسط زاویه تمایل زنجیرها به محور لیف است.
 

تبلور:
نظم فضایی(درسه بعد) زنجیرها را تبلور گویند. به قسمتی از زنجیرها که در داخل منطقه منظم بلور نیستند، نواحی آمورف گویند هر قدر نواحی آمورف بیشتر باشد انغطاف پذیری لیف بیشتر است. درالـیاف مصنوعی آرایش یافتگی را با کـشش ایجـاد می کـنیم امـا تبلور را در حین فـرآیند به وجود می آوریم.

 

 

برچسب روی لباس  را بررسی کنید:

اگر ماشین لباسشویی شما در تنظیماتش چرخه مناسب برای این لباس هارا ندارد، نگران نباشید. روی برچسب مراقبت از لباس، همیشه حداکثر درجه حرارت مناسب برای شستشوی پارچه ذکرمیشود.

دمای آب برای شستشوی لباس الیاف مصنوعی:

پارچه های الیاف مصنوعی نسبت به حرارت حساس هستند و هرگز نباید در دمای بالا خشک شوند. بهتر است از اتو کردن این نوع لباس ها اجتناب کنید. اما اگر نیاز به اتو کردن یک لباس با الیاف مصنوعی دارید، اتو را روی درجه حرارت پایین بگذارید. برای اطمینان یک حوله یا یک پارچه سفید تمیز هنگام اتو کردن روی لباس پهن کنید.

نحوه پاک کردن لکه از روی پارچه های پلی استر، اکریلیک و دیگر الیاف مصنوعی:

لکه بری از روی پارچه با الیاف مصنوعی عموما کار آسانی است. نحوه واکنش پارچه تا حدودی به لکه ها بستگی دارد. لطیف و سالم ماندن پارچه نکته ای است که برای شستشو باید از آن مطمئن شوید.

شستشو پارچه اکریلیک:

اکریلیک یکی از الیاف مصنوعی مورد استفاده در صنایع نساجی و پوشاک است. اکریلیک به تنهایی یا به صورت مخلوط با الیاف دیگر(پشم، ویسکوز، پلی استر) مورد استفاده قرار میگیرد. ماده اولیه تشکیل دهنده اکریلیک ماده شیمیایی است که از ترکیبات  نفتی به دست می آید.

پارچه های جنس اکریلیک را بهتر است خشک شویی کنید و یا با دست بشویید.

در مرحله آبکشی این نوع لباس ها میتوانید برای جلوگیری از الکتریسیته ساکن از نرم کننده استفاده کنید.

پارچه های اکریلیک سریع خشک میشوند.برای خشک کردن این لباس ها باید آنها ا روی سطح صاف و تمیزی پهن کنید تا در معرض هوای آزاد خنک شوند.

پارچه های از جنس اکریلیک معمولا چروک نمیشوند.در صورت نیاز به اتوکشی،باید پارچه را در حالت خشک اتو کرد.

نحوه شستن پارچه های پلی استر:

پارچه های پلی استر به دلیل بافت صاف و یکدستی که دارند در انواع لباس های ورزشی که نیازمند پارچه های منسجم و خنک هستند، مورد استفاده قرار میگیرند. به علاوه الیاف پلی استر در وسایلی مثل پارچه بالش، سفره و حتی در بافت فرش مورد استفاده قرار میگیرد. بسیاری از پارچه های مصنوعی شامل الیاف پلی استر، لکه های چرب را به وضوح نشان میدهند بنابراین خودتان متوجه میشوید که سریع باید آنها را پاک کنید. پلی استر یک پارچه خوب و سازگار است که مراقبت از آن کار آسانی است. شستشو پارچه پلی استر با آب گرم (نه داغ!) انجام میگیرد. همچنین میتوانید برای پاک کردن روغن از روی الیاف پلی استر، از انواع مایع ظرفشویی کمک بگیرید.

شستشوی پارچه ریون:

ریون را به دلیل ماده شیمیایی سلولوز در مواد اولیه آن مصنوعی میگویند.البته فقط نوع خاصی ازین پارچه را میتوان در خانه شست و برخی دیگر از آنها نیاز به خشکشویی دارند. بنابراین همیشه برچسب این نوع لباس را چک کنید و اگر لباس هایتان قابلیت شستشو دارند با آب سرد یا ولرم همراه با مواد شوینده ملایم بشویید.   

                          

 

الیاف مصنوعی به چه ترکیباتی می گویند؟

الیاف مصنوعی صرفا از مواد شیمیایی تهیه می شوند. بنابر این دارای ساختمان سلولزی یا پروتئینی نیستند. طبیعت در ساخت آنها نقش ندارد و تنها با اجرای فرایند های شیمیایی ساختمان لیفی به آنها داده می شود. در اینجا به سه گروه از این الیاف اشاره می شود:

۱٫پلی آمید ها؛ نظیر الیاف تهیه شده از نایلون ۶۶,پرلون و ریلسان
۲٫پلی استرها؛ نظیر الیاف داکرون, ترویرا, ترگال, تریلن و تترون
۳٫مشتقات وینیلی؛ ماننداکریلیک, ارلن, ساران و PVC

همانطور که قبلا بیان شد هر کدام از الیاف مصنوعی یا طبیعی دارای ویژگی های مثبت یا ضعف هایی هستند که استفاده از آن لیف خالص را برای استفاده در منسوجات با مشکلاتی رو به رو می کند.

از چه روشهایی برای بهبود خواص الیاف مصنوعی استفاده می کنند؟

به منظور بهبود خواص و ارتقاء کیفیت نظیر اتو پذیری, رنگ پذیری بهتر, جذب رطوبت ظاهر بهتر احساس مطبوع تر زیر دست و… الیاف اعم از مصنوعی و طبیعی را با هم مخلوط کرده (مخلوطی از دو یا سه لیف) و سپس نخ ریسی می کنند. در اثر این اختلاط بسیاری از ضعف های آنها رفع شده و آثار بهبودی کاملا ملموس و قابل مشاهده است. مانند پنبه و پلی استر و یا پشم و پلی استر(برای مصارفی نظیر فاستونی) که در صد و جنس هر کدام از اجزای الیافی مخلوط شده و به کار رفته در ساختار تارو پود پارچه فاستونی, جهت اصلاع مصرف کننده در حاشیه پارچه نوشته می شود. مثلا (۶۵% polyester & 35% wool) .
الیاف پلی استر به صورت مخلوط با الیاف پشم و پنبه جهت ایجاد حس طبیعی بهتر و بهبود خواص الیاف طبیعی به کار برده می شود.
الیاف بشور- بپوش از اختلاط الیاف پلی استر با پنبه به دست می آید.
در این گونه موارد لیفی که سهم بیش از ۵۰% از کل مخلوط را در اختیار دارد از نظر خصوصیات پارچه بیشترین تاثیر را روی خواص آن پارچه می گذارد.

درباره الیاف طبیعی بیشتر بدانیم:


همانطور که می‌دانید پارچه از الیاف تهیه می‌شود، و الیاف را  ميتوان به طور عمده در دو دسته‌ی  طبیعی و مصنوعی جای داد. الیاف طبیعی بسته به منشاء شان  به دو گروه تقسیم می‌شوند،  الیاف طبیعی گیاهی و الیاف طبیعی حیوانی.
جنس لباسی که بر تن می‌کنیم  به واسطه تماس مستقیم‌اش با پوست از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است پس باید در انتخاب آن آگاهانه عمل کرد. الیاف طبیعی به دلیل آنکه از مواد طبیعی به دست می‌آیند با پوست و طبیعت انسان سازگاری بیشتری دارند. این الیاف علاوه بر اینکه به تن زیباتر می‌نشینند و احساس بهتری به انسان می‌دهند امتیاز‌های بسیار دیگری نیز دارند که در اینجا به چند مورد از آنها اشاره می‌کنیم:
پارچه‌هایی که از الیاف طبیعی تهیه می‌شوند دارای بافت محکم و فشرده‌ای هستند با این وجود هوا به خوبی در آنها جریان پیدا کرده  و باعث عرق کردن و ناراحتی های ناشی از آن نمی‌شوند.
پارچه های تهیه شده از الیاف طبیعی به بدن نمی‌‌چسبند.
در تهیه آنها از مواد شیمیایی سمی و فرایند‌های غیر طبیعی استفاده نشده است.
پارچه های تهیه شده از الیاف طبیعی بسیار سبک بوده اما به خوبی از بدن محافظت کرده و آن را گرم یا خنک نگاه می‌دارند.
الیاف طبیعی در محیط زیست تجزیه شده و باعث آلودگی آن نمی‌شوند.
الیاف طبیعی نسبت به الیاف مصنوعی از دوام بیشتری برخوردارند، البته به شرط آنکه در شستشو و نگهداری آنها دقت کرده و به توصیه‌‌های نگهداری از لباس خود عمل نمایید.

الیاف طبیعی گیاهی:

الیاف طبیعی گیاهی عبارتند از نخ که از گیاه پنبه تهیه می‌شود و لینن که از گیاه کتان به دست می‌آید. از این الیاف معمولا در تهیه لباس‌های خنک بهاری و تابستانی استفاده می‌شود.

 

لینن چیست:

لینن یکی از قدیمی‌ترین الیافی است که بشر برای تهیه لباس و پوشاندن خود  از آن استفاده کرده، مصریان باستان مردگان مومیایی شده خود را به نشانه تمول و پاکی در پارچه‌های لینن می‌پیچیدند و همچنین در دوره‌ای از آن به عنوان پول رایج خود استفاده می‌کردند.  تهیه پارچه لینن از الیاف گیاه کتان زحمت بسیاری می‌برد به همین دلیل قیمت آن از الیاف مصنوعی بالاتر است و معمولا در حجم کم تولید می‌شود. با این وجود قدرت جذب بالای این الیاف که باعث خنکی دلپذیر لباس‌های لینن می‌شود سبب محبوبیت بالای آن در میان مصرف‌کننده‌های آگاه شده و هر ساله به ویژه با نزدیک شدن فصل گرما  تقاضا برای لباس‌های لینن در بازار افزایش می‌یابد.

 

 

نخ الیافی برای تمام فصول:

نخ دیگر الیاف محبوب طبیعی-گیاهی  است که از گیاه پنبه به دست می‌آید. شروع استفاده از الیاف گیاه پنبه برای تهیه پارچه و لباس در ایران به دوران هخامنشی باز‌می‌گردد، و از آن پس همواره به طور گسترده در صنعت نساجی و لباس مورد استفاده قرار گرفته است. پارچه های نخی هوا را در خود به خوبی جریان می‌دهند، ضد حساسیت و بسیار لطیف هستند و برای کسانی که پوست حساسی دارند بهترین نوع پارچه محسوب می‌شوند. آنچه پارچه نخی را  مبدل به پارچه‌ای ایده آل برای تمام فصول کرده خاصیت رسانایی گرمای پایین آن است. لباس های تهیه شده از پارچه‌های تماما نخ به دلیل داشتن این ویژگی در تابستان از پوست شما در مقابل گرمای بیرون محافظت کرده و در زمستان گرمای بدن را به خوبی حفظ می‌کنند.

 

الیاف طبیعی حیوانی:

الیاف طبیعی حیوانی عبارتند از پشم که از پشم گوسفند و سایر حیوانات  به دست می‌آید و ابریشم که از کرم ابریشم گرفته می‌شود. از پشم معمولا در تهیه لباس‌های زمستانی استفاده می‌شود.

 

گرمای دلپذیر لباس‌های پشمی در زمستان:

استفاده از پشم حیوانات برای تهیه لباس نیز به هزاران سال پیش باز می‌گرد، و بر اساس یافته‌های باستان شناسی از خاور نزدیک به اروپا راه یافته است.
الیاف پشمی بافت منحصر به فردی دارند،  به طور طبیعی ضد آب هستند و مایعات را جذب خود نمی‌کنند. یکی از ویژگی های جالب پشم این است که با جذب رطوبت  گرما تولید می‌کند، یعنی به عنوان مثال اگر لباس پشمی بر تن داشته باشید و از اتاق گرم به هوای سرد بیرون قدم بگذارید پشم بخار آب موجود در هوا را جذب کرده و گرم نگاه‌تان می‌دارد، حالا اگر مجددا از هوای سرد بیرون وارد اتاق گرمی بشوید رطوبت موجود در لباس پشمی‌تان وارد هوای اطراف شده و احساس خنکی دلپذیری به شما می‌بخشد.

 

بازگشت به طبیعت:

انسان‌ها از آغاز همواره از الیاف طبیعی برای تهیه لباس و پوشش خود استفاده کرده‌اند. البته الیاف طبیعی همواره مخاطبان خاص خود را حفظ کرده و به رشد در صنعت لباس و مد ادامه دادند. در دهه‌های اخیر با توجه به رشد فکری و آگاهی مردم نسبت سلامت و محیط اطراف خود تقاضا برای داشتن لباس‌های عاری از مواد شیمیایی و مصنوعی افزایش چشم‌‌گیری داشته است. استفاده از الیاف طبیعی علاوه بر کمک به سلامت و زیبایی پوست انسان به نفع محیط زیست او نیز هست و به پاکی و حفظ طبیعت کمک می‌کند، پس بیایید با استفاده از الیاف طبیعی به خودمان و محیط زیست‌مان احترام بگذاریم.