منظور از تکمیل در نساجی، مجموعه عملیات و مراحل انجام شده بر روی فرآورده نساجی با هدف بالا بردن کیفیت و مرغوبیت آن میباشد. در تولید فرآورده های نساجی، تکمیل به تمام مراحلی گفته میشود که نخ، پارچه و منسوجات کشباف طی میکنند تا ظاهری بهتر، کارایی بی نقص و زیر دستی لطیف و مناسب داشته باشند.

در صنعت نساجی و پوشاک، تکمیل بر روی پارچه به منظور افزایش درخشندگی، نرمی، زیبایی، ثبات دائمی، اتو پذیری، تغییر کاربری، آبرفت گیری و نظایر آن صورت میگیرد.

همچنین در بعضی موارد مقاوم سازی پارچه در برابر آتش، آب و برخی حشراتی از دیگر اهداف کالای نساجی است. تکمیل کالای نساجی در مراحل مختلف کالای نساجی انجام میشود، این مراحل ممکن است پس از بافندگی پارچه و یا پس از رنگرزی و چاپ رخ دهد، به همین منظور تکمیل کالای نساجی توسط مهندسین این صنعت در تقسیم‌بندی‌های مختلفی تعریف می شود   .

 به طور کلی نوع تکمیل بر روی منسوجات وابسته به مورد مصرف آنهاست.

در عملیات تکمیل، پارچه تحت اعمال شیمیایی و مکانیکی قرار می‌گیرد و علاوه بر این که ارزش تجاری آن بالاتر می‌رود، مشتری پسندتر نیز می‌شود. پارچه‌ها با توجه به نوع و جنس‌شان، از عملیات خاص تکمیلی برخوردار می‌باشند. پارچه‌های با جنس الیاف گیاهی، حیوانی و یا مصنوعی هر کدام عملیات تکمیلی خاص خود را می‌طلبند .

روش‌های تکمیل به سه دسته کلی تقسیم می‌شود:

الف) روش های فیزیکی

ب ) روش های شیمیایی

ج ) روش های شیمیایی و فیزیکی

انواع تکمیل نیز به سه دسته تقسیم می‌شود

۱ ) تکمیل موقت یا ناپایدار مانند اتو زدن و نرم کردن

۲ ) تکمیل دائم مانند نمدی کردن و خارزدن

۳ )تکمیل ثابت مانند پلیمریزه کردن منومری در سطح کالا

 

 

    

مجموعه ی ما در عرصه بافت و تکمیل انواع پارچه های تترون، ترگال و کجراه در عرض ها و گرماژ های مختلف و متناسب با فعالیت شما:
ترگال و کجراه سفید مناسب روپوش آشپزی و آزمایشگاهی
ترگال و کجراه سبز ضد آب ژاول و آبی و صورتی جهت پرسنل بیمارستان
ترگال و کجراه مشکی، سرمه ای و طوسی در کیفیت های مختلف، با کمترین قیمت جهت لباس کار و البسه تبلیغاتی
تترون سفید ملحفه ای
تترون آبی و صورتی بیمارستانی
کلیه اقلام ذکر شده در صورت سفارش به صورت متراژ قابل ملاحظه با حداقل قیمت ارائه میشود.
جهت کسب اطلاعات بیشتر و ارتباط با ما با شماره های:
09139049429
09136092155
تماس حاصل فرمایید.

این دسته از مواد ها به دو گروه فعال و آزاد سازنده چرک تقسیم میشوند.

مواد فعال چرک شدن لباس را کاهش میدهند و مواد های بر پایه شیمیایی فلوئوری که چربی را از خود دور میکنند به این گروه فعال تعلق دارند.

مواد آزاد سازنده چرک از نفوذ چرک به داخل لیف جلوگیری کرده و جداسازی چرک را در شستشوی معمولی آسان تر میسازند.

مکانیزم های ضد چرک را میتوان به سه گروه تقسیم کرد:

_ پوشش سطح الیاف با مواد هیدروفیل که با جذب راحت تر آب شستشو و جدا سازی چرک را افزایش میدهد.

_ هیدروفیل ساختن سطح الیاف به کمک مواد سطح فعال.

_ استفاده از مواد لیپوفوب ( دور کننده چربی)

و اما ضد چرک کردن کالا میتواند عوارض زیر را برای کالا ایجاد کند:

پرو سخت کردن زیر دست.

کاهش دادن ثبات شستشو.

عدم بهره مندی از موتد تکمیلی دیگر به همراه مواد ضد چرک.

ذرات جامد چرک یا میتوانند بین الیاف حبس یا در سطح الیاف با نیرو های واندروالسی قرار گیرد. ذرات جامد در لا به لای الیاف باعث شده که فضای خالی بین لیف پوشیده شود و ذرات بعدی نتوانند جذب الیاف شوند و با شستشوی مایع از بین میرود، موادی که به طور معمول مورد استفاده قرار میگیرند شامل مخلوط اکسید ها مثل آلومینیوم، روی، منیزیم، آهن و مخلوط ها فسفات های آلومینیوم میباشد که میتوانیم به روش های رمق کشی و پد و یا اسپری کردن روی الیاف یا کالا به کار ببریم.

در این روش خصوصیات آبگریزی کالا افزایش یافته و به طور کلی چرک به راحتی به محلول شستشو میپیوندد. بخش غیر قطبی و آبگریز شوینده به طرف چرک متمایل شده و در حالی که بخش آب دوست در محلول قرار دارد، زدوده شدن چرک از روی کالا مربوط به تشکیل فیلم از مواد شیمیایی است که در سطح کالا قرار گرفته و توانایی جذب چرک به نواحی ابدوست کالا را کم کرده است.

مواد شیمیایی باید بتوانند به صورت یک فیلم نازکی روی کالا تشکیل داده و خواص آنتی استاتیکی داشته باشد زیرا تجمع بار الکتریکی یکی از دلایل جذب و تمایل چرک به الیاف مصنوعی است .

 

رنگرزی سنتی به رنگرزی گفته میشود که بدون دخالت عوامل صنعتی و مواد شیمیایی صورت میگیرد. در رنگرزی سنتی عموما از پاتیل های بزرگ برای رنگ کردن کالای نساجی استفاده میشود. در این نوع رنگرزی از مواد رنگزای طبیعی برای رنگ کردن استفاده میشود.

پیشینه:

نقاشی رنگی بر روی دیوار ها 9 تا 15 هزار سال قبل از میلاد در اسپانیا مشاهده شده است. این نقاشی های به وسیله رنگدانه های غیر آلی انجام شده و توانسته اند برای مدت بسیار طولانی دوام آورند.

لباس های رنگی در تمام فرهنگ های گذشته تولید شده اند ولی به دلیل کمی پایداری رنگ آنها نمونه های بسیار قدیمی کالا های نساجی رنگ شده با موار رنگزای طبیعی بسیار کمیاب است.

با توجه به نوع آب و هوا، انواع گیاهان جهت تولید رنگ متنوع در رنگرزی استفاده میشوند، به علاوه از پس مانده های گیاهی نیز به عنوان منشا اصلی و مهم طبیعی استفاده میشود. که مورد دوم در اغلب منابع و مقالات علمی به دست فراموشی سپرده شده‌است.

تا پایان قرن نوزدهم میلادی رنگزاهای طبیعی منبع اصلی رنگ برای رنگرزی کالاهای نساجی بوده‌اند. پژوهش های باستان شناسی نشان دهنده آن است که ایرانیان در رنگرزی مانند سایر اقوام و ملل قدیم بسیار با تجربه بوده و مواد رنگزایی که در منسوجات خود ب کار میبرده اند، بسیار با ثبات و چشمگیر بوده است. برای سال های متمادی صادرات رنگزاهای طبیعی یکی از تجارت های ایران بوده است.

در اواخر دوره قاجاریه کارگاه های متعدد رنگرزی در جوار کارگاه های قالی بافی فعالیت پر رونقی داشته اند.

در این کارگاه‌ها فراورده‌های گیاهانی از قبیل روناس اسپرک، پوست گردو و انار را به مصرف می‌رسانیدند و تجار صادرکننده نیز مواد رنگزای گیاهی مازاد بر مصرف داخلی را که در کارگاه‌های تولید رنگ بسته‌بندی شده بود را به خارج صادر می‌کردند.

کارگاه های رنگرزی سنتی:

کارگاه های رنگرزی سنتی اشکال متفاوتی دارند و معمولا یک ردیف پاتیل در دیوار کارگاه تعبیه شده که بسته به نوع رنگ کاربردی جنس پاتیل ها از چدن و یا مس ساخته شده و زیر هر کدام اجاقی قرار میدهند.

ابتدا با فروبردن الیاف در محلول قلیاب و آب گرم چربی طبیعی الیاف  پشمی را می‌گیرند که به آن قلیاب کردن می‌گویند.

مواد رنگزای مورد استفاده در رنگرزی سنتی

دسته‌ای از گیاهان دارای رنگینه‌ها یی با ثبات عالی و متوسط هستند و در رنگرزی سنتی نقش مؤثری دارند. روناس، اسپرک، نیل، گل بابونه، برگ انگور عسگری، چغندر، پوست پیاز، برگ درخت توت، وسمه، گل رنگ، گل جعفری، برگ انجیر، پوست انار، بلوط، پوست گردو، هلیله، سماق، زعفران، جا شیر و غیره از گیاهانی هستند که در ایران یافت شده و از مواد رنگزای آن‌ها در رنگرزی استفاده می‌شده‌است.

 

 

 

رنگرزی سنتی با وجود تفاوت های که در مناطق مختلف وجود دارد، دارای فرمول مشخصی است. ابریشم یا پشمی که با مواد گیاهی رنگرزی میشود دارای نوعی جذابیت و زیبایی است که به مرور زمان در اثر استفاده و یا قرار گرفتن در معرض نور نه تنها از ارزش آن کاسته نمیشود، بلکه به ثبات و درخشندگی آن افزوده میشود.

این رنگزاها همانطور که از نامشان مشخص است ریشه ی طبیعی داشته و با توجه به منبع استخراج آنها در سه گروه زیر تقسیم بندی میشود:

  1. مواد رنگزای به دست آمده از گیاهان مثل نیل، روناس و غیره
  2. مواد رنگزای به دست آمده از حیوانات مثل قرمز دانه وصدف ارغوان
  3. مواد رنگزای به دست آمده از مواد معدنی مثل خاک رس

 

مکانیزم جذب و نگهداری مواد رنگزای طبیعی توسط لیف:

در استفاده از رنگینه های طبیعی از آنجایی که در این رنگینه ها گروه های فعال جهت تشکیل پیوند با لیف در هنگام رنگرزی کالای پشمی یا ابریشمی یا وجود ندارد و یا اثرشان کم است، در بیشتر مواقع برای جذب بهتر و یا تثبیت بهتر رنگینه نیاز به یک ماده واسط میباشد که اصطلاحا به آن داندانه میگویند.

یک داندانه در واقع یک فلز با ظرفیت حداقل 2 میباشد که نقشه مهمی را بین پیوند شیمیایی بین رنگینه و لیف ایفا میکند.

از ترکیبات مهمی که به عنوان داندانه استفاده میشود میتوان سولفات مضاعف پتاسیم و آلومینیوم، سولفات آهن، سولفات مس، کلرید قلع و دی کرومات پتاسیم را نام برد.

برحسب تقدم و تاخر عمل رنگرزی و عمل داندانه دادن رنگرزی به سه روش زیر انجام میشود.

  1. اول رنگرزی بعد داندانه دادن.
  2. اول عمل داندانه دادن بعد رنگرزی.
  3. رنگرزی و داندانه دادن همراه باهم.

 

مراحل رنگرزی طبیعی:

  1. خیساندن کلاف
  2. داندانه کردن پشم
  3. رنگرزی
  4. ثبات رنگ

 

  

 

رنگرزی ابریشم یک فرآیند مهم و پیچیده و در عین حال ظریف است، که دانستن ظرافت و جزئیات آن میتواند نتیجه بهتری در بر داشته باشد و مشکلات رنگرزی ابریشم را کاهش دهد.

ابریشم به دلیلی این که تار های خیلی ظریف و حساسی دارد از زمان های قدیم رنگ کردن آن مشکل تر از رنگ کردن کتان و یا پنبه بود و افرادی را برای انجام این کار می گماردند که از تجربه و مهارت خاصی برخوردار بودند. در ادامه راجب مشکلات رنگرزی ابریشم بیشتر صحبت میکنیم.

اساس مشکلات رنگرزی ابریشم:

_ همانطور که در بالا اشاره شد، تار های ابریشم به دلیل این که بسیار ظریف هستند، عموما رنگرزی آنها به سختی انجام شده و دوام اندکی دارد.

_ بعد از رنگ کردن محصولات و تار های ابریشمی به دلیل این که ثبات رنگی در آنها پایین است به احتمال خیلی زیاد رنگ به رنگ شده و تداخل رنگی در آنها به وجود می آید. این مشکل در تمام محصولات ابریشمی اعم از پارچه، لباس، گلیم و… دیده میشود.

_ ابریشم و تار های آن از دو قسمت مجزا درست شده اند، قسمت اول که سطح یکنواختی نداشته و ناهمگون است فیلامنت نام دارد. این قسمت به وسیله بخشی به نام سریسین احاطه میشود. فیلامنت شکلی شبیه به یک مثلث دارد و زاویه دار است. برای رنگرزی ابریشم باید در مرحله اول سریسین را از تارهای اصلی جدا کنند، بعد از جدا کردن سریسین رنگرزی ابریشم تازه آغاز می شود. جدا کردن این قسمت از تارهای ابریشم کار بسیار ظریف و سختی است و باید به دقت و توسط افراد خبره انجام شود.

_ دمای نامناسب یکی از مشکلا رنگرزی ابریشم است. رعایت دمای مناسب برای رنگرزی ابریشم اهمیت زیادی داشته و نباید از 175 درجه سانتی گراد بالاتر برود زیرا بالاتر از این دما به ابریشم آسیب میزند.

با همه این آنها که گفتیم سوال خیلی از کاربران این است که آیا روشی برای مهار کردن این مشکلات وجود دارد؟

هنوز خیلی از افراد در دنیا هستند که به خاطر تعلق خاطری که به مواد طبیعی دارند، ترجیح میدهند از محصولات ابریشمی استفاده کنند حتی اگ بدانند که مراقبت از آنها بسیار سخت است. برای همین اگر بخواهید، محصولات ابریشمی که میخرید دوام زیادی داشته باشد و کمتر آسیب ببیند، باید نحوه نگهداری، استفاده و شستشو این محصولات را کاملا یاد بگیرید.

برای رفع مشکلات رنگرزی ابریشم هم در سال های اخیر یک روش پیشنهاد شده آن هم به کار گیری مواد فیکس کننده است. این مواد به صورت یک لایه نازک روی تار و پود ابریشم را پوشانده و از آن در برابر نور و مواد شوینده محافظت میکنند. البته این فیکس کننده ها نباید در معرض آب با دمای بیشتر از 50 درجه سانتی گراد قرار بگیرند چون اثر خود را از دست میدهند.

در تکمیل های شیمیایی از یک یا چندین نوع مواد شیمیایی استفاده میشود تا ظاهر و زیر دست پارچه بهبود یابد و یا خواصی در آن ایجاد شود که فاقد آن بوده است.

تکمیل های ضد نمدی:

بر روی پارچه های پشمی انجام میشود، زیرا الیاف پشم به دلیل ساختار فلس دار، همواره به درهم و برهم شدن و یا نمدی شدن تمایل دارند بدون این که برگشت به حالت اولیه امکان پذیر باشد.

عملیات مورد استفاده برای جلوگیری از نمدی شدن پشم به سه دسته تقسیم میشوند:

عملیات تاثیر گذار روی پشم برای تغییر خواص مکانیکی فلس ها.

رزین های سنتتیک که فلس ها را میپوشانند.

ترکیب عملیاتی که از یک طرف فلس ها را تخریب میکند و از طرف دیگر با رزین آنها را میپوشانند.

تکمیل ضد چروک:

الیاف سنتتیک را میتوان، به دلیل خاصیت ترمو پلاست، با تثبیت حرارتی، ضد چروک کرد و در آن پلیسه دائمی ایجاد نمود.چنین خاصیتی در الیاف طبیعی وجود ندارند. بنابراین، تکمیل ضد چروک بر روی پارچه های پنبه ای، مصنوعی و پشمی انجام میشود.

تکمیل ضد چروک با غوطه ور کردن پارچه داخل حمام محتوی رزین سنتتیک که تحت تاثیر حرارت پلیمریزه (تثبیت) میشود امکان پذیر است.

تکمیل ضد حریق (نسوز):

ضد حریق کردن عملی است که از سوختن و مشتعل شدن مواد قابل اشتعال جلوگیری میکند و یا سرعت انتشار شعله را کاهش میدهد.

این عملیات بر روی پارچه های مورد استفاده در دکوراسیون داخلی، پدره ای، توری، لباس کار و … انجام میشود.

تکمیل آمپرمابل یا غیر قابل نفوذ و برای نفوذ ناپذیری هوا در پارچه:

هدف نفوذ ناپذیر کردن پارچه در برابر آب و هوا است.

برای این منظور پارچه در مایع هیدروفوب یا آبگریز مانند رزی های طبیعی یا سنتتیک غوطه ور میکنند تا منفذ های آن مسدود شوند.

تکمیل والک:

این تکیمل بر روی الیاف حیوانی (پشم، کشمیر، موهر) و همچنین اکریلیک انجام میشود.

هدف آن بهبود خواصی است در تریکو مانند:

نرمی، لطافت، حجم و … برای این منظور از طریق مالش سطحی تریکو داخل ماشین های صنعتی، الیاف در سطح پارچه حرکت شده تا پارچه به میزان خفیفی نمدی شود.

عملیات تکمیل در مجاورت رطوبت، دما و فشار معمولا به سه روش انجام میگیرد:

روش های مکانیکی: مانند تراش پارچه، خار زدن، اطو کردن، پرس کردن و…

روش های شیمیایی: مانند تکمیل رزین، سفد کردن و مقاوم کردن پارچه در مقابل آتش و غیره. در این روش معمولا در اثر فعل و انفعالات شیمیایی حاصل بین لیف و ماده شیمیایی مصرف شده عمل تکمیل به دست می آید و یا این که ماده شیمیایی مصرف شده در اثر رسوب کردن و یا اضافه شدن در روی پارچه، باعث تغییر در خواص پارچه میشود، مانند آهار دادن پارچه پنبه ای با محلول مواد پلیمری.

روش های مکانیکی_شیمیایی: در این حالت از روش های مکانیکی و شیمیایی همراه باهم استفاده میشود، مانند بشور و بپوش پارچه و یاتثبیت حرارتی.

 

انواع تکمیل:

تکمیل موقت: در این نوع تکمیل، کالا را به منظور خاصی تحت عملیات تکمیلی قرار میدهند به طوری که اثر تکمیلی آن در عملیات بعدی مثل شستشو و غیره از بین میرود، مانند آهار دادن پارچه های پنبه ای برای عملیات بافندگی و شستشوی اهار پس از خاتمه عملیات بافندگی.

تکمیل دائم: در این نوع، اثر تکمیلی تا زمانی که پارچه حالت خود را از دست ندهد باقی خواهد ماند، مانند رسوب دادن رزین های مصنوعی مثل آستر ها و اتر های سلولوز در روی پارچه ویا کلرینه کردن کالای پشمی یا تکمیل با فرمالدئید ها.

تکمیل ثابت: در این نوع، اثر تکمیل مادام العمر در روی کالا باقی میماند و حتی بعد از اینکه پارچه حالت و ماهیت خود را به عنوان پارچه خارجی از دست بدهد، آثار تکمیل در آن باقی خواهد ماند. مانند پلیمریزه کردن بعضی از مونومر های اکریلیکی در روی زنجیر های اصلی ملکول های پارچه های سلولوزی و یا پروتئینی.

 

به مجموعه عملیات و مراحل  انجام شده بر روی پارچه باهدف بالا بردن کیفیت و مرغوبیت آن را تکمیل کالای نساجی میگویند.

در تولید فرآورده های نساجی، تکمیل به تمام مراحلی اطلاق میشود که نخ، پارچه و منسوجات کشباف طی میکنند تا ظاهری بهتر، کارایی بی نقص و زیر دست لطیف و متناسب داشته باشد.

عملیات تکمیل بعد ازتولید کالای نساجی ایجاد میشود.

در صنعت نساجی و پوشاک، تکمیل بر روی پارچه به منظور افزایش درخشندگی، نرمی، زیبایی، ثبات دائمی، اتوپذیری و نظایر آن صورت میگیرد. همچنین مقاوم کردن پارچه در برابر آتش، آب و حشراتی نظیر بید از دیگر اهداف تکمیل بر روی کالای نساجی است.

تکمیل کالا های نساجی در مراحل مختلف تولید پارچه انجام میشود، این مراحل ممکن است پس از بافندگی پارچه و یا پس از رنگرزی و چاپ انجام شود. به همین منظور تکمیل کالای نساجی توسط مهندسین این رشته به تقسیم بندی های مختلفی مانند تکمیل مقدماتی، تکمیل نهایی و یا تکمیل موقت، دائم و ثابت تعریف شده است.

در عملیات تکمیل پارچه تحت اعمال شیمیایی و مکانیکی قرار میگیرد و علاوه بر آن که ارزش تجاری آن زیاد میشود، مشتری پسند تر نیز میشود . پارچه ها با توجه به نوع و جنسشان، از عملیات خاص نساجی برخوردار می باشند. پارچه هایی با جنس الیاف گیاهی، حیوانی و یا مصنوعی هر کدام عملیات تکمیلی خاص خود را میطلبند.

عملیات تکمیل بستگی به چند مورد مهم دارد که عبارتند از:

نوع الیاف، ویژگی فیزیکی الیاف، قابلیت جذاب موا گوناگون شیمیایی، حساسیت الیاف نسبت به مواد تکمیل.

خار زنی:

عملی است مکانیکی که عبارت است از خار زدن سطح پارچه به وسیله سوزن های فلزی برای خارج کردن الیاف از داخل پارچه و در نتیجه ظاهر شدن کرک در سطح پارچه.

تریکو هایی که برای خار زنی مناسب هستند عبارتند از:

تریکو هایی که در فلوت های آنها از نخ های ضخیم و کم تاب استفاده شود؛

با عملیات خار زنی میتوان به سادگی الیاف را از داخل نخ بیرون کشید و آنها را به شکل کرک در سطح پارچه ظاهر کرد.

تریکو های اینترلاک پودی که در آنها فلوت ها تحت تاثیر عملیات خارزنی قرار میگیرند.

برخی تریکو های راشل هم خارزنی میشوند.

برخی تریکو های تاری از جنس پلی آمید که با عملیات خار زنی فلوت ها به شکل کرک و به طور برجسته در سطح پارچه نمایان میشوند.

تریکو هایی از نوع ساتین و همچنین پارچه های پشمی و پنبه ای را نیز میتوان تحت تاثیر عملیات خار زنی قرار داد.

دستگاه تیغ:

هدف یکنواخت کردن کرک یا خاب پارچه است که در مرحله قبل به وسیله دستگاه خار زنی در سطح پارچه ایجاد شده است.

همچنین میتوان در پارچه هایی با خاب بلند ظاهری مخملی ایجاد کرد و در صورت نیاز فلوت های بلند پشت پارچه های گلدار را حذف نمود.

تکمیل ایمبوس:

پارچه از بین دو سیلندر داغ حکاکی شده عبور میکند، یکی تو خالی و دیگری برجسته.